ТОМИНА НЕДЕЛА

АПОС.ТОМА ХРИСТОС ВОСКРЕСЕ
ДЕНЕС ТОМИНА НЕДЕЛА
Јован, гл. 20 ст. 19-31

Целата 20-та глава на Јовановото Евангелие говори за Христовото Воскресение и за тоа како Он им се јавил на учениците додека биле собрани во затворена куќа плашејки се од Јудејците. За ова говорат и останатите Евангелисти-Матеј,гл.28,1,Марко гл.16,1 и Лука гл.24,1.
-„А вечерта, на истиот прв ден на седмицата, додека вратата, каде беа собрани учениците, беше затворена поради страв од Јудејците, Исус дојде, застана насреде и им рече:Мир вам!“
Поради тоа што Јудејците и после распнувањето на Спасителот на крстот имале намера да ги гонат Неговите ученици, тие само навечер се собирале, па затоа и Спасителот им се јавил навечер кога сите биле собрани. Но, освен тоа постои и друга тајна причина за ова. Целото човештво пред Христовото воскресение лежело во мрак од гревови и седело во сенката на смртта, па затоа и Давид, прорекувајќи за светлината која ќе го осветли човештвото, вели: „Во темнината сјае светлината на праведниците, а Исаија вели: „Народот кој оди во темнина ќе види светлина голема и на оние кои седат во земја каде има смртна сенка, ќе им засветли светлина“, и понатаму: Тогаш ќе засвети во теминината твојата светлина“. Захариј вели: „со кое ќе не посети Исток од висините за да ги осветли оние кои седат во темнина и во смртна сенка“ (Лука, 1, 78).По овие пророштва и Христос воскресна ноќе и на своите ученици им се јави во почетокот на ноќта за да ги исполни сосема точно сите прорштва, дека се јавил на оние кои седеле во темнината на гревот и ноќта на незнаењето.
Спасителот им дошол на учениците преку затворена врата, прво: за да не ги уплаши и второ: за да го видат и тоа чудо и да поверуваат дека воскреснал од мртвите. Но како Господ во човечко тело можел да влезе во куќата на која и била затворена вратата? Исто онака како што се зачнал и Богомајката и по раѓањето останала девица; како што одејќи по морето не потонал во водата, како што мртвите ги подигал од гробовите- како што и толку други чуда направил и се со помош на својата божествена семоќ.
Застанал Господ на средина за да може сите да го видат и да се уверат дека сите подеднакво ги сака, за сите мисли и на сите им посакува спасение, па им вели: Мир вам, зошто го постигнал тој мир доаѓајќи во светот, откако ја урнал оградата која ги разделувала луѓето, ги споил разделените и ги смирил со Бога, па затоа и Апостолот вели: „Он е наш мир“. И така, како што ангелите пееле кога дошол во светот: „Слава на висините на Бога, а на земјата мир, меѓу луѓето добра волја“, и повторно кога од светот заминувал, рекол: „мирот Мој ви го оставам“, така и кога мртвите ги воскреснувал, рекол: „мир вам“.
-„Откако го рече тоа им ги покажа рацете и ребрата, и учениците се зарадуваа кога Го видоа Господа.“
Лука уште додава дека во оваа пригода учениците се изненадиле, се уплашиле мислејќи дека гледаат сениште, а исто така се уплашиле кога Спасителот одел по вода и им приоѓал. Но, кога ги виделе Неговите раце и ребра тие се повратиле и стравот се претворил во голема радост. Толку голема радост била и природна последица зошто учениците после Христовата смрт, после се што се случило со Учителот, многу се плашеле дека по завршувањето на празникот Пасха, Христовите гонители и нив ќе ги гонат и мачат. Значи, кога го виделе својот драг Учител како утешител и победник и тоа не само на телото, туку и над смртта, тогаш природно многу се израдувале.
Спасителот им ги покажал на учениците своите раце за на нив да ги видат дупките од клинците и ребрата за да го видат местото кое било прободено со копје и така сосема се увериле дека Он навистина воскреснал. Освен тоа, им ги покажал рацете како орудие за создавање и ребрата како извор на спасение. Како да сакал да им каже дека со тие раце бил создаден човекот, а од тие ребра потекла крв и вода кои се спасоносен лек за човештвото. Адам ги подигнал рацете и го земал плодот од забранетото дрво, а рацете на Спасителот се подигнати на крсното дрво на осуда. Од Адамовото ребро е создадена жената која змијата ја прелажа и таа згреши, а прободените раце и ребрата на Спасителот го израмниле овој грев, па затоа и учениците се израдувале, а тоа Спасителот им го претскажал велејќи им: „така и вие сега имате тага и Јас повторно ќе ве видам и ќе се радува вашето срце и вашата радост никој нема да ви ја земе“.
-„Тогаш Исус пак им рече:Мир вам! Како што Ме прати Отецот и Јас вас ве праќам“.
Спасителот пред своето страдање им дал на своите ученици мир велејќи им: Мојот мир ви го оставам, Мојот мир ви го давам“, а тоа истото го прави и после воскресението и тоа двапати. Ова Господ го прави затоа што човекот се состои од душа и тело, па затоа дава мир и на душата и на телото.Освен тоа човекот може да биде во мир со другите луѓе, но не и со самиот себе, со своите страсти. Господ го умножил предавањето на мирот за сите кои веруваат да бидат во мир и со другите луѓе и со својата душа и тело.
И кога Господ своите ученици со оружјето на мирот ги наоружал, тогаш ги испратил во светот како што и Него Го испратил Отецот заради спасение на светот. Од ова лесно можеме да се увериме дека апостолскиот повик е славен и божествен-зошто како што Отецот Го испратил Синот во светот заради спасение на човечкиот род, така и Синот сега заради истата цел ги испраќа своите ученици.Но како Отецот Го испратил Синот?„Во секоја власт и сила“, а така се испратени и богоносните Апостоли. Отецот Го испрати Синот „да јавува добри гласови на кротките, да ги лечи ранетите во срцето, да им огласи на заробениците слобода и на затворениците ќе им се отвори темницата. Да огласи година на милост Господова и ден осветен од нашиот Бог, да ги утеши сите нажалени“, а Синот ги испраќа своите Апостоли да го проповедаат Евангелието на спасението, светот да го вратат од заблудата во вистината и да им се простуваат на луѓето гревовите. Но бидејќи само силата на Светиот Дух може да разврзува од гревови, затоа:
-„Кога им го кажа ова, дувна во нив и им рече: ‘Примете Свети Дух. На кои ќе им ги простите гревовите – простени им се; на кои ќе им ги задржите – задржани им се.“
Овде Господ благодатта и силата на Светиот Дух ги нарекува Свет дух, како што и на друго место вели:„Зборовите кои ви ги говорам се Дух“, т.е. имаат благодат и духовна сила. Сега Апостолите добиле сила и власт на простување и непростување на гревовите на луѓето. Оваа власт Спасителот прво му ја дал на Петар кога му рекол: „Ти ги давам клучевите од царството небесно“, и т.н., а потоа таа иста власт им ја дал и на останатите Апостоли. Спасителот оваа власт им ја дал на Апостолите дувнувајќи им во лице, зошто како што на тој начин првиот човек станал жив, така и сега тоа е доказ дека Христовото воскресение е почеток на ново создавање и дека неговиот здив после воскресението е симбол на новиот живот и сигурност за идното блаженство. Ова дување на Спасителот е симболично и ја претставува енергијата на Светиот Дух која на мртвите заради гревовите им вдишува нов живот, но исто така тоа значи и спремање на Апостолите вистински да Го примат Светиот Дух на денот на Педесетницата.
-„А Тома, наречен близнак, еден од Дванаесетте, не беше со нив кога дојде Исус.“
Тома е халдејско име од еврејскиот збор „теом“ што значи роден, а на грчки се преведува со „дидим“-близнак. Тома не бил заедно со останатите ученици, за потоа да послужи за уште посилен доказ на Христовото воскресение, а бидејќи во времето на Христовите страдања сите ученици од страв се разбегале, Тома постојано бил на местото каде се сокрил од Јудејците гонители. Не треба да се мисли дека Тома не ја добил власта од Господа за простување и непростување на гревовите затоа што не бил со останатите ученици кога Спасителот им ја предал таа власт, зошто како што Елдад и Мадад се исполниле со пророчка благодат иако не биле во Скинијата со останатите старци, сепак Мојсеј ги сместил во редот на оние 70 старци; така и на Тома му е дадена благодатта на Светиот Дух за простување и непростување на гревовите зошто него Спасителот го сместил во редот на 12-те Апостоли.
-„Затоа другите ученици Му рекоа: ‘Го видеовме Господа!‘ А тој им рече:‘Додека не ги видам раните од клинците на Неговите раце и не го ставам мојот прст во раните од клинците и не ја ставам мојата рака во Неговите ребра, нема да поверувам.“
Но зошто Тома, кој го видел воскресението на Јаировата ќерка, синот на вдовицата и четиридневниот Лазар, се сомнева во воскресението на Спасителот? Сигурно многу жалел што не бил со останатите ученици и да Го види Господ и затоа и сакал да види за да не остане понедостоен од останатите Апостоли. А сигурно е и дека сакал да Го види Господ и заради идните проповеди за да може да посведочи дека тој не само што слушнал, туку и Го видел и допрел воскреснатиот Господ. На крај ова барање на Тома лично да се увери ни служи и нам денес како силен доказ на Христовото воскресение. Значи Томиното неверување е лошо, но неговата цел е добра. Затоа и Господ, кој ги знае срцата и мислите на луѓето, на Тома му покажува и го уверува дека Он вистина воскреснал:
-„А по осум дни, Неговите ученици пак беа внатре и Тома со нив.Додека вратата беше затворена, Исус дојде, застана на средина и им рече: ‘Мир вам!“
Спасителот се јавил после 8 дена за и ова второ јавување да биде слично на она првото при кое Тома не бил присутен. И сега вратата е затворена и учениците собрани, Христос и сега застанува во средина и ги поздравува учениците со: мир вам-како и првиот пат, во Недела; а сето ова го тргнал секој сомнеж за Христовото воскресение.
-„Потоа му рече на Тома: ‘Испружи го твојот прст ваму и види ги Моите раце; и испружи ја твојата рака и стави ја во Моите ребра и не биди неверен-туку верен.“
Апостол Тома кога видел дека Исус Христ не само што стои во средина како и останатите ученици, туку и му дозволува да ги допре раните Негови и така да се увери дека Он навистина е неговиот Учител, тој веднаш поверувал и го исповедал божеството на својот Господ.
-„Тома одговори и Му рече: Мој Господ и мој Бог.“
Тома, кој се покажал спор во верувањето на Христовото воскресение, сега е брз во исповедувањето и признавањето, а Господ кој благоволил да се потруди и Тома да го увери во Своето воскресение, не ги заборава ни оние кои не Го виделе, ниту допреле, но поверувале во Неговото воскресение, па заради нив вели:
-„Исус му рече: ‘Поверува зошто ме виде. Блажени се оние кои не виделе, а поверуваа.“
Блажен е Тома, вели Господ, што го видел и поверувал, но уште се поблажени оние, вели Спасителот, кои нема да видат, но ќе поверуваат во Него. Во овие Христови зборови ја наоѓаме речиси целата суштина на верата која не се состои само во просто примање на настаните, туку бара примање и усвојување и на она што ги надминува човечките чувства, а за тоа сведочи и Апостол Павле кога вели: „Верата е постојано чекање на она на што се надеваме и докажување на она што не гледаме“.
-„И многу други чуда направи Исус пред учениците, кои не се запишани во книгава; а овие се запишани за да верувате дека Исус е Христос, Божји Син и верувајќи да имате живот во Негово име.“
Тука евангелистот не мисли само на чудата кои се однесуваат на воскресението, туку и на сите останати кои Спасителот ги направи и кои јасно докажуваат дека Он е Месијата, Синот Божји и второто Лице на Светата Троица, кој го откупил човечкиот род.
Целта на евангелистот Јован е да ни докаже 1) дека Исус е Месија, Син Божји и Бог и 2) дека со помош на верата во Него секој може да го наследи вечниот живот.
БЕСЕДА НА ТОМИНА НЕДЕЛА
„Верувај во Господ Христос па ќе се спасиш ти и целиот твој дом“(Дел.Ап. 16, 30)
Вака го учи Божјата наука секој оној кој сака да се спаси и вака треба да прави секој оној христијанин кој сака да го наследи вечното блаженство. Верата во Исус Христос има таква сила и последиците на таа вера се толку богати што на човекот му даваат неизмерна полза зошто верата во Господ Спасителот дава на верните бесмртност и вечно царство на небото. „Верувајте дека имате вечен живот“-вели Светото Писмо; а на друго место тоа вели: „Кој поверува и се крсти, тој ќе се спаси“. Но, истата наука Божја и на друго место учи вака: „Ќе дојде Синот човечки во славата на Отецот Свој со ангелите свои и тогаш ќе се обрати кон секого според делата негови и тогаш тие кои правеле добро ќе наследат вечен живот, а кои правеле лошо ќе одат во вечни маки“. И така ние од овие зборови на Светото Писмо гледаме дека тоа некаде кажува дека верата спасува, а некаде пак дека добрите дела спасуваат. Но затоа никој не треба да мисли дека Божјата наука не се сложува и дека противречи самата на себе зошто ниту само верата може да не спаси, ниту само добрите дела може да не одведат во вечното блаженство, туку верата со добрите дела заедно го спасуваат човекот.
Спасувачката вера можеме да ја поделиме на два дела. Првиот дел е кога со помош на умот го усвојуваме и веруваме во она во што верата не учи, но во исто време не правиме добри дела; но треба да се знае дека ваквата вера, дека само верувањето е мртво и дека човекот не може да се спаси. „Верата“ велиАпостол Јаков, “без добри дела е мртва“. А другиот дел е кога веруваме во она што верата не учи, во исто време правиме и добри дела која верата ни наложува да ги правиме. Тие добри дела ги објави Спасителот наш Господ Исус Христос велејќи: „гладниот треба да се нахрани, жедниот да се напои, голиот да се облече, странецот во својот дом да се покани, болниот и затворениот во темница да се посети“. И така оние зборови во Светото Писмо кои пред малку ги слушнавме треба да се разберат така што тие за човечкото спасение бараат од човекот во верата да има и добри дела бидејќи добрите дела и не се ништо друго туку вера применета во дела. Така Апостолот Павле, пофалувајќи ја верата на Авел, тој ги прославува и неговите добри дела заради кои Бог му ја примил жртвата, а фалејќи ја и Еноховата вера, тој ги прославува и неговите добри дела. Апостолот ја пофалува и Ноевата вера, но во исто време и неговото добро дело, што коработ го направил и толку животи спасил од потопот. Прославувајќи ја Аврамовата вера, Апостолот ја возвишува неговата послушност кон Бога како добро дело, а исто така славејќи ја верата на многу светители, тој ги прославува и нивните јуначки дела, нивните чудесни мачења кои како плод на својата вера издржале и со тоа на другите им дале пример за пожртвуваност. Тако Апостол Павле вели: „Жени примија свои воскреснати жртви, а други беа мачени и не се избавија, за да добијат подобро воскресение. Други доживеаја подигрувања и удари, а покрај тоа и окови и темница. Беа каменувани, со пила резани на две, на искушенија подложувани, умираа од меч, скитаа во овчи кожи и во козји кожи, во оскудност, во неволји, во лоши постапувања, оние за кои светот не беше достоен скитаа по пустините и по горите и по пештерите и по земните јами“. Од сето ова се гледа дека спасоносна е онаа вера која е со добри дела соединета, а верата без добри дела е мртва, како што телото без душата е мртво.
Затоа нека не се фали оној христијанин кој само верува, а не прави добри дела зошто каква е ползата од добрата вера кога делата се лоши – истото го прават и демоните. Каква е ползата за човекот ако верува во се што верата учи и редовно оди во црква, се крсти и прави метании, се моли на Бога и пали свеќи, а кога ќе излезе од црква тој лаже и својот ближен го озборува, се колне и сиромашните или ги презира или е рамнодушен кон нив или во секоја прилика гледа својот брат да го измами? Таквата вера не може да спасува зошто таквата вера Бог не ја прима. Спасителот кажа: „угледајте се на Мене зошто Јас сум кроток и смирен во срцето“, а на кого ние се угледуваме кога исполнети со гордост и пакост секој час на својот познаник, пријател или сосед му се лутиме и за најмала работа, па дури и на суд трчаме иако во молитвата „Отче наш“велиме: „Боже, прости ни ги долговите наши како што ние им ги простуваме на нашите должници“. Да се научиме и да запамтиме дека верата без добри дела не може да спасува зошто верата не потпомага во добри дела, а добрите дела даваат цена и важост на нашата вера.
Ние не го видовме Господ Исус Христос како Апостолите, ниту пак како Апостол Тома не ги допревме Неговите рани и ребра, ние слушајќи ја само Неговата наука веруваме дека Он е Син Божји, Бог и Спасител на светот. И Господ навистина кажал: „блажени се оние кои не виделе, но поверувале“, но дали сме ние достојни на тоа блаженство, дали тие зборови можат на нас да се применат, дали и ние сме блажени, дали веруваме со сета душа и сето срце иако не сме Го виделе Господ Спасителот. Ако веруваме цврсто и постојано и ако нашата вера е соединета со добри дела, тогаш навистина и ние сме од оние блажените кои не видоа, а поверуваа. Но за на тој побожен пат секогаш да останеме и постојано да напредуваме како во верата, така и во добрите дела, секогаш на ум да ја имаме поуката на Апостолот Божји кој вели: „браќа мои, се што е вистинито, се што е чисто, што е праведно, што е славно и ако има добродетел и доблест, во тоа напредувајте, па мирот Божји ќе ги сочува вашите срца и вашите мисли и Бог на мирот ќе биде со вас“. Амин.
+++Јован-Хаџи

This entry was posted in Синаксар. Bookmark the permalink.

Comments are closed.