ТОЛКУВАЊЕ НА ЕВАНГЕЛИЕТО ВО НЕДЕЛА НА СЛЕПИОТ

недела на слепиот
Јован, зач. 34 гл. 9 ст. 1-38
Денешното Евангелие говори за тоа како Спасителот му дарувал вид на слепиот од раѓање и како заради тоа фарисеите се разлутиле многу на Спасителот.Да се даде вид на еден слеп од раѓање е мошне големо и извонредно чудо кое ги надминува сите природни сили. Тоа чудо беше извршено од семоќната сила на Богочовекот, а злобата и зависта на фарисеите јавно ја покажала разлутеноста против човекољубивиот Спасител и нивното завидување поради милосрдието кое Он го покажал кон слепиот. Богочовекот на слепиот му даде вид, но затоа пак зависта ги ослепи оние со вид.
-„Во она време, поминувајќи Исус виде човек слеп од раѓање.“
Како што се гледа од 14-от стих на ова Евангелие, Господ на овој слеп од раѓање, му дал вид во сабота и тоа откако го нашол пред вратата на храмот во кој пред овој настан јасно им кажал на фарисеите дека Он е Бог и затоа сакале да го каменуваат. Слепиот седел пред вратата на храмот и сам кажал дека бил слеп од раѓање и затоа:
-„И Го запрашаа учениците Негови говорејќи: Рави, кој згреши, дали овој или неговите родители, та се роди слеп?“
Јудејците мислеле дека несреќите на секој човек се последица на неговите лични гревови, па затоа и Апостолите кога слушнале дека тој бил слеп од раѓање, се зачудиле знаејќи дека пред раѓањето не е можно да се погреши. Меѓутоа дека заради гревовите на родителите се родил слеп не се сложувало со општото мислење, па затоа со чудење Го прашале Учителот за причините на слепоста. Но, фарисеите, кои верувале во селење на душите после смртта, верувале дека овој човек првиот пат се родил со вид и заради гревовите, а после смртта, повторно се родил но слеп и тоа му го сметале како казна за гревовите во неговиот прв живот. Но, спасителот со својот одговор кажува дека двете наведени мислења биле неумесни и погрешни зошто:
-„Исус одговори: ниту тој погреши, ниту неговите родители, туку за да се јават делата Божји на него.“
Гревот е непосредна причина за сите несреќи на светот, а личните гревови донесуваат со себе, како природна последица несреќа на самиот грешник. Но и ваквите несреќи не треба да се сметаат само како казна, туку и како поуки кои имаат цел да го поправат грешникот како што и Апостолот вели: „кого Господ го сака, тој и го кара, а го бие секој син кого го прима“. Значи и во овој случај слепоста не е последица на личен грев, ниту на родителите на слепиот, туку на гревот воопшто заради што е одредено во време на човечкото искупување да се јават делата Божји врз овој слеп човек. При овие Божји дела се покажува семоќта на Спасителот кој слепоста ја претворил во вид, како и творечката Христова сила која од земја и плунка прави здрави очи. Но при ова чудо се посведочуваат Божјите дела и со тоа што Спасителот и сега од земја создава вид на слепиот – тој најубав дел од човечкото тело, а Светото Писмо не учи дека човекот е создаден од земја.
-„Јас правам дела од Оној Кој Ме испрати додека е ден; ќе дојде ноќ кога никој не ќе може да работи.“
Отецот Го испратил Спасителот и Он кажува дека треба да ги оствари делата на Отецот, т.е. онакви дела кои ќе Го покажат дека е рамен на Отецот. А тие дела Спасителот ги прави додека е ден, т.е. за време на својот живот на земјата и тоа секој ден, неизоставувајќи ја и саботата зошто Отецот вистина во сабота престанал со создавањето на светот, но не престанал со правење на добри дела. Под зборот „ноќ“мисли на својата телесна смрт и одењето од светот, и воопшто се подарзбира состојбата кај човекот после смртта за која не може никој лично да направи за спасение зошто после смртта престанува верата и нема каење. Важно е што Спасителот не вели „ќе дојде ноќ кога Јас не ќе можам да работам“, туку „кога никој не ќе може да работи“, т.е. Он и после вознесението и до ден денес и во иднина ќе работи како Бог и Спасител на човештвото. И така, под зборот „ден“се подразбира и нашиот живот кога треба да работиме за своето спасение, а под ноќ нашата состојба после смртта кога не ќе можеме ништо да направиме што би било во полза на своето спасение.
-„Додека сум во светот, светилина сум на светот.“
Не само како Бог Кој на светот му даде сонце и ѕвезди, Кој на луѓето и животните им даде очи, туку и како човек Кој оди по земјата е светлина на светот зошто во Него се сосредоточени сите доблести. Оваа вистина Он ја посведочува со својот живот и дела, како и со зборови кога вели: „Кој од вас може да Ме прекори за било каков грев?“

-„Откако го кажа ова, плукна на земја и направи кал од плунката и ги премачка очите на слепиот. И му рече: оди и измиј се во бањата Силоамска. Тој отиде и се изми и дојде гледајќи.“
За исцеление на слепиот од раѓање Господ употребил три материјални стихии: плунка, кал и силоамската вода, но ниту една од нив не можела да даде вид на слепиот зошто не требало да се лечат очите, туку да се отворат очните органи на човекот кој се родил слеп – значи требало да се изврши дело кое е можно само на Бога. Но, не треба да се мисли дека Спасителот ги употребил трите материи поради потреба, туку како што можел претходно со зборови да излечи така и сега можел на слепиот да му даде вид, туку со тоа покажал дека Он е творецот на човекот. Како што при создавањето земал земја и од неа го создал човечкото тело, така и сега од земја создава вид за човекот. Потоа дувнал во земјата и на човекот му дал живот, а сега со плунката на човекот му дал вид. Но, го испраќа слепиот и во бањата за со тоа да се покаже неговата цврста вера и послушност.
Силоамскиот извор бил на подножјето на Сион, а околу него некогаш имало царска градина во која имало и една кула заради сигурност на местото и изворот. Од овој извор, кој бил сладок и голем, се полнеле таканаречените горна и долна силоамска бања, која во оваа прилика претставува бања на крштевањето; зошто како што слепиот од раѓање, откако ги изми очите, отиде од неа здрав и со вид, така и крстените излегувајќи од крстилницата тие се чисти од гревовите и се облечени во светлината на божјата благодат.
-„А соседите и оние кои го видоа дека претходно беше слеп говореа: не е ли ова оној кој седеше и просеше? Едни говореа: тој е; а други: наликува на него. А тој говореше: јас сум.“
Бидејќи овој слеп човек бил познат на сите како слеп од раѓање, природно е што неговото исцелување побудил големо чудење кај сите. Но, од друга страна, тоа општо чудење ги донел Христовите непријатели во многу тешка положба зошто сега со ништо не можеле да ја порекнуваат вистинитоста на натприродното исцелување. Меѓутоа и евангелистот особено спомнува дека слепиот седел и просел сакајќи со тоа да каже дека бил премногу сиромав и Спасителот го помилувал давајќи му вид, а со тоа нас не учи дека кон сиромасите треба да бидеме особено милосрдни.
-„Тогаш му рекоа: како ти се отворија очите?“
Од овие зборови се гледа дека на слепиот и трепките му биле затворени.
-„Тој одговори и рече: човекот по име Исус направи кал и ги намачка моите очи и ми рече: оди во Силоамската бања и измиј се. А кога отидов и се измив, прогледав. Тогаш му рекоа: каде е Он? Рече: не знам.“
Слепиот одговара кратко и јасно, самостојно и вистинито кој му бил лекар и каков бил лекот; но од прашањето „каде е Он“се гледа дека соседите не прашале за лекарот од побожност, туку исполнети со злоба зошто не велат: каде е Исус, или: каде е Оној што ти ги отвори очите? Туку само: каде е Он; за да го предадат на суд како прекршител на саботата. Оваа вистина ја потврдуваат и следните зборови:
-„Тогаш го поведоа при фарисеите, т.е. оној кој некогаш беше слеп. А беше сабота кога Исус му ги отвори очите. Тогаш повторно го прашаа и фарисеите како прогледа? А тој им рече: ми стави кал на очите, се измив и сега гледам.“
Слепиот и сега одговори сосема слободно, а злобните фарисеи заради тоа што Спасителот во сабота дал вид, го прашуваат лукаво и злонамерно „како му се отвориле очите“, т.е. на кој начин, со кое средство, зошто не велат како си прогледал, зошто тоа и можеше да се случи и само со еден збор. Тоа го прашуваат слепиот само да го обвинат Христа и затоа исцелениот веднаш го одведуваат во Синедрионот.
-„Тогаш зборуваа некои од фарисеите: не е овој човек од Бога зошто не ја слави саботата. Други пак говореа: како може грешен човек да прави такви чуда? И настана расправија меѓу нив.“
Некои од фарисеите, т.е. оние кои биле злобни и фанатици говореа дека Христос не е Божји пратеник, а други, т.е. поумерените и попаметните го бранеа Спасителот и така настана распарава меѓу нив. Во состојбата во која биле фарисеите ги довела злобата, фанатизмот и нивната заблуда околу саботата заради што и исцелувањето на слепиот од раѓање, т.е делото кое е можно само на Бога, го припишаа на сатаната само затоа што чудото било направено во сабота. Тие понатаму го прашуваат исцелениот, неук и просјак, што тој мисли кој е Христос? Зошто некои од нив рекоа дека не е од Бога. Но, кој не е од Бога, тој е од сатаната, а кој е од сатаната тој е грешен и кој е грешен не може да прави дела кои само Бог може да ги прави, па затоа и се појави расправа за која Спасителот претходно кажа: не мислете дека дојдов да донесам мир, туку меч. Под името меч тука се подразбира љубовта кон Него која ќе ги одвојува верниците од неверниците.
-„Повторно му рекоа на слепиот: што велиш ти за тој што ти ги отвори очите? А тој рече: пророк е.“
Пророците биле оние мажи вдахнати од Бога кои ги испраќал меѓу луѓето за да им ја јавата Неговата волја, така да и излечениот одговарајќи дека Спасителот е пророк, рекол спортивно на фарисеите, т.е. рекол дека Христос е од Бога, а не од сатаната како што тие кажаа.
-„Тогаш Јудејците не поверуваа дека тој бил слеп и прогледал додека не ги повикаа родителите на оној што прогледа.“
Родителите ги повикаа за со својата власт да ги исплашат та тие чудото да го премолчат.
-„И ги запрашаа говорејќи: дали ова е ваш син за кого вие говорите дека се родил слеп? Како тоа сега гледа?“
Вие велите но ние или било кој друг не вели, ниту пак верува дека овој ваш син се родил слеп. Од овие зборови јасно се гледа дека сакале да ги заплашат родителите.
-„А родителите негови им рекоа: знаеме дека ова е наш син и дека се роди слеп, а како сега гледа не знаеме, или кој му ги отвори очите не знаеме; тој е голем и затоа прашајте го него нека самиот каже за себе.“
Родителите знаеле за се, но не сакале да кажат се плашејќи се од Јудејците, како што ќе видиме понатаму. Но заради тоа тие тука покажуваат слаб карактер зошто заради стравот ги угушуваат најблагородните чувства, т.е. благодарноста, правдата и самостојноста. Ваквите луѓе се спремни да се одречат не само од Спасителот, туку да жртвуваат се, само за да ја избегнат опасноста од оние кои им се закануваат. Така тие го изложуваат својот син на опасност говорејќи дека е голем и самиот да каже за себе. Но,
-„Ова го рекоа неговите родители зошто се плашеа од Јудејците зошто Јудејците се договорија да биде оддалечен од Синагогата секој оној кој Го признае Христа. Затоа родителите рекоа: Тој е голем, прашајте го него.“
Јудејците веќе се согласиле секој кој Го признае Исус Христос за Месија, да биде оддалечен од Синагогата. Со оддалечувањето од Синагогата и Синедрионот го прекинувал секој политички и вероисповеден однос кој оддалечениот би можел да го има со народот и Бога. Овааа одлука имала три степени: 1) оддалечување од Синагогата и семејството на 30 дена; 2) истото оддалечување проследено со анатема или „Маранати“ и 3) афоризам или целосно оддалечување од секој човек и во тој случај оддалечениот се сметал за идолопоклоник и цариник.
-„Тогаш по вторпат беше повикан човекот, кој беше слеп, и му рекоа: подај слава на Бога, ние знаеме дека овој човек (Христос) е грешен.“
Од овие зборови се гледа дека родителите не биле испрашувани во присуство на Исус и нивниот син и неможејќи да постигнат со нив ништо, повторно го повикуваат исцелениот и наместо отворено да му кажат „порекни дека Христос те исцелил“, тие лукаво и под маската на побожноста заколнуваат со зборовите „подај слава на Бога“ зошто тоа било заклетва кај Јудејците. Христа Го нарекуваат грешен затоа што, според нивното мислење, го нарушил законот за саботата.
-„А тој одговори и рече: дали е грешен не знам, само знам дека бев слеп, а сега гледам.“
Односно: дали гешник може да прави чуда, јас, како прост и неук, не знам, тоа вие испитајте го како учители на законот, но дека сум роден слеп и дека се до денес бев слеп и сега гледам, тоа го знам зошто за тоа не ми треба никаква мудрост, ниту познавање на законот. Од овој одговор се гледа дека фарисеите не биле во состојба да го уплашат исцелениот и дека тој имал многу подобар и посилен карактер од своите родители.
-„Тогаш повотрно му рекоа: што ти направи? Како ги отвори твоите очи?“
Разлутените фарисеи со ваквиот одговор кон исцелениот сега се трудат со повторното испитување да постигнат некаков друг одговор од него кој не би бил ист како првиот одговор, за така да го фатат во лага и заради тоа да го осудат за кривоклетник, а со тоа и самото чудо да се омаловажи. Но ваквото подло однесување предизвикало лутина кај простиот слепец и затоа тој им рече:
-„Тој им одговори: јас веќе ви реков и не слушавте и не поверувавте, што сакте пак да слушнете? Освен ако и вие сакате Негови ученици да бидете?“
Прашувајќи ги дали и тие сакаат да бидат Христови ученици исцелениот признава дека тој веќе е Христов ученик и тоа слободно го исповеда не плашејќи се од нивниот гнев и пакост.
-„А тие го прекорија и му рекоа: ти си Негов ученик, а ние сме Мојсееви ученици. Ние знаеме дека Бог му говорел на Мојсеј, а овој не знаеме од каде е.“
Разлутените фарисеи веќе налутено го напаѓаат исцелениот слеп човек. Тие му велат: ти си грешен, па затоа и си ученик на грешеник, а ние сме праведни, па затоа и сме Мојсееви ученици. Но и тоа не е вистина зошто Сасителот на друго место им вели: „да му верувавте на Мојсеј, ќе ми верувате и Мене, зошто тој напиша за Мене“. Кажувајќи дека не знаат од каде е Христос, тие сакале да покажат колку го презираат како селанец, неблагородник и неписмен човек, но благодарниот слепец и на ова убаво им одговори:
-„Тоа е навистина чудно што вие не знаете од каде е Он, а Он ги отвори моите очи. А знаеме дека Бог не ги слуша грешниците, туку кој го почитува Бога и ја твори Неговата волја, него го слуша. Откако е светот не е слушнато некој да отвори очи на слепо роден. Кога Он не бил бил од Бога, не би можел ништо да прави“.
Тука навистина може да се забележат зборовите на Давид: „Господ ги прави слепите мудри“, зошто ете овој прост човек силно ги изобличува мудрите фарисеи и со тоа ја докажува светоста и божествената сила и моќ на Христа. Навистина е чудно што учителите на зконот не знаат од каде е и кој е оној што на слепиот од раѓање му даде вид! Заради излечениот сиромав човек им вели дека Христос, правејќи такво чудо, е навистина голем и славен иако тие не знаат од каде е. Од овие зборови се гледа дека не му биле отворени само надворешните очи, туку и внатрешните, духовните, т.е. разумот. А тоа што вели дека Бог грешниците не ги слуша, значи дека не им дава моќ вакви чуда да прават зошто и други со помош на лечење им го враќале видот на слепите, но на роден слеп човек и на ваков начин никој и никогаш не можел да даде вид. И така величината на чудото сведочи дека чудотворецот навистина е божествен зошто кој прави дела неспоредливо поголеми и од делата на најголемите луѓе, тој е поголем од нив – тој е Бог. Но, ова уште повеќе ги разлути фарисеите и затоа:
-„Одговорија и му рекоа: Ти си се родил целиот во гревови, па зарем ти да не учиш? И го истераа надвор.“
Неможејќи да го издржат страшниот укор и силната победа на исцелениот, фарисеите почнуваат да го караат својот противник говорејќи дека е целиот во гревови роден, т.е. дека заради тоа е слеп. Но и да е грешен, зарем не требаше да ги испитаат добро неговите зборови да видат дали тие се вистинити? Но, се разбира дека ова било последица на пакост и злоба. Но, вистина е и тоа дека искреноста на исцелениот не можеле со ништо други да ја казнат освен со истерување, пцовки и карање.
-„Слушна Исус дека го истераа надвор и кога го најде му рече: Веруваш ли ти во Синот Божји?“
Излечениот луѓето го засрамиле, но еве Бог го уважува. Истеран е од храмот, но еве сега е со Владиката на храмот. Одвоен е од луѓето, но еве го сега се соединил со Бога. Евангелистот вели:„ Слушна Исус“, што значи дека Бог слуша и гледа кога од љубов кон Него страдаме, па затоа и ни излегува во средба кога страдаме да не утеши. Спасителот го прашува исцелениот дали верува, но не затоа што Он не знаел, туку со тоа сакал на човекот да му каже дека Он е Месијата за Кого пророците прорекувале и од Кого може да добие излекување и на душата.
-„Он одговори и рече: А Кој е Господ да Му верувам?“
Овие зборови покажуваат дека човекот не знаел дека Христос е Син Божји, туку Го сметал само за пророк и свет човек. Но, одушевен од зборовите на Спасителот, тој, како потполно спремен за вера, само прашува кој е: „Синот Божји да Му верувам?“
-„Исус му рече: И Го виде и Кој говори со тебе, Он е.“
Спасителот не одговори непосредно: Јас сум Синот Божји; туку: „Го виде и Кој говори со тебе, Он е“, сакајќи со тоа на исцелениот да го потсети на чудото, т.е. Го виде пред малку кога прогледа и ја виде Неговата сила и моќ.
-„А тој рече: Верувам Господи! И Му се поклони.“
Тој не само што исповеда дека верува дека Исус Христос е Син Божји, туку во исто време паднал на земјата и Му се поклонува оддавајќи Му со тоа божествена чест. Нека преблагиот наш Господ ни даде секогаш да се угледаме на овој сиромав човек.
БЕСЕДА ВО НЕДЕЛА НА СЛЕПИОТ
„Во она време, минувајќи Исус виде човек слеп од раѓање и Го запрашаа Неговите ученици велејќи: учителе, кој согреши дали овој или неговите родители та се родил слеп?“

Кога никој не можел да знае зошто таков се родил слепиот, за кого денешното Евангелие ни зборува и на кого Спасителот му даде вид, тогаш Господ одговари:„затоа да се јават на него Божјите дела.“ И денес непобожните луѓе, гледајќи многумина несреќни од нивното постоење, не ја разбираат причината за нивната несреќа и во својата лутина викаат дури и на Бога! Но човекот кој е просветен со науката на својата вера ги знае причините за казните со кои Бог ги казнува одредени луѓе.
И не само од Светото Писмо, туку и од нашиот живот знаеме дека Бог некои грешници ги казнува, а други ги остава без казни. Бог го казни и Каин и немилосрдниот фараон и расипаниот и непослушниот Саул, но Бог не го казни отстапникот Ровоам и други кои ни се познати како виновни и пред Бога и пред луѓето. Така и денес се случува и така Бог работи затоа што кога сите грешници би ги казнил, со тоа сите луѓе би ги натерал да бидат добри зошто доблеста треба да се случи по слободна волја. Бог по правда може да награди, но не по потреба и со сила зошто кога со сила некого би натерал да биде добар, тој не смее да се пофали со таа доблест на која бил натеран на сила. Кога Бог сите грешници би ги казнил уште тука на земјата, тогаш идниот општ суд би бил непотребен. Кога луѓето би можеле тука на земјата да ја видат наградата за сите нивни дела, тогаш тие би мислеле дека не се бесмртни и дека тука на земјата се завршува. Но, ние веруваме дека Бог е најправедното битие и гледајќи тука на земјата многу грешници неказнети, ние се уверуваме дека постои и друг живот и дека ќе дојде ден кога Бог по својата правда ќе ги казни и оние грешницци кои тука на земјата не ги казнил. А некои пак уште тука на земјата ги казнува за да не увери дека Он внимава на човечките дела за злото да не преовлада и за луѓето да не помислат дека нема никој кој го казнува злото, а добрите ги наградува.
Некои мислат дека Бог уште тука на земјата ги казнува оние грешници кои многу грешеле, а ги собира оние кои малку грешеле. Но од Светото Писмо ние го дознавеме сосема спротивното, зошто тоа вели: „Бог кого сака и тој го кара и бие синот кого го прима“. Некои од праведниците ги гледаме дека уште тука на земјата се наградени, гледаме дека се среќни и напредни, а други пак страдаат и трпат неправди. Така гледаме дека Јосиф се прославил, а праведниот Јов страдал, Давид седи на престол, а пророкот Исаија бил пресечен со дрвена пила. Навукодоносор го наградува пророкот Даниел, а Седекија го мачи пророкот Михеј. Но ваквите примери не треба да не зачудуваат, зошто Бог некои праведници уште тука на земјата ги прославува за другите луѓе да се угледаат на нив и самите да тргнат по тој пат. А некои од праведниците страдаат за нивната душевна храброст да се зголеми и во доброто да се утврдат.
Но нам исто така ни е познато дека Бог во Стариот Завет казнувал строго и за само еден грев, а денес не казнува ни за повеќе гревови. Колку луѓе има денес кои на празнични денови наместо да одат во црква и на Бога да се молат, тие се излежуваат и го поминуваат времето во кафеани и на секакви забави, и пак остануваат неказнувани! Мојсеевата сестра Маријам само еднаш го озборувала својот брат Мојсеј и Бог веднаш ја казнил со тешка болест, а колку денес ги озборуваат своите роднини и пријатели, колкумина ги раскаруваат дури и родените браќа, родителите, децата, па сепак остануваат неказнети! Колкумина се колнат и непрестајно изнесуваат лажни гласини пред своите пријатели и соседи и пак ништо не им се случува! Иако Бог многу грешници денес ги остава неказнети, Он тоа го прави затоа што му покажал на човекот се што треба да прави и од што треба да се чува, и сега не сака да ја ограничува човечката слободна волја, туку го остава човекот самиот да си го избере патот на животот или смртта, наградата или казната. Не сака да казнува и затоа што сака да ни покаже дека овој времен живот не е она време кога сите луѓе биле наградувани или казнувани за своите дела, туку ќе дојде време кога на секого според правдата ќе му се суди. Бог го казнува грешникот како милостив Отец за да го обрати на патот на каењето и поправањето и Бог наградува по правда и праведници за да ги одржи во доброто, повеќе пати праведниците ги остава без награди за тие да се покажат постојани во доброто и да заслужи уште поголема награда.
Зата ако сме среќни или болни или од било што страдаме, да бидеме трпеливи и да Го славиме семожниот Отец зошто ако сме грешни, казната за нас е лек кој ќе ги излечи раните на гревовите наши. А ако сме праведни, Божјето искушение ни спрема поголема награда. Да плачеме кога знаеме дека сме грешни и кога гледаме дека секој ден грешиме, а живееме во богатство и благосостојба, што значи дека казната и осудата ни е оставена за денот на Страшниот суд „кога мртвите ќе го слушнат гласот на Синот Божји и ќе оживеат секој да прими награда според делата свои“. Амин.
администрација на МВПЦ

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Comments are closed.